کد خبر: 2496

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۱۰/۲۰ - ۱۴:۳۳

نادانان به دنبال تفرقه در جهان اسلامند

خبرگزاری آشکار ؛ هاشمی رفسنجانی در مناظره ۱۰ سال پیش خود با یوسف قرضاوی تأکید کرد جمهوری اسلامی وظیفه خود را حمایت از مسلمین همه عالم می داند و در این راه بین شیعه و سنی تفاوتی قائل نیست.

 خبرگزاری آشکار  ، ۲۵ بهمن ماه سال ۱۳۸۵، زمانی که آتش اختلافات فرقه‌ای در منطقه غرب آسیا به ویژه عراق شعله‌ور شده بود و شاخه ابومصعب الزرقاوی گروه القاعده دست به اقدامات مکرر تروریستی می‌زد؛ گفتگویی مناظره‌گونه و زنده بین آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس وقت مجمع تشخیص مصلحت نظام و شیخ یوسف قرضاوی در شبکه الجزیره برگزار شد.

در این گفتگوی زنده، مسائل مختلفی نظیر حقوق اقلیت های مذهبی در کشورهای اسلامی، تروریسم و تکفیر و موانع وحدت اسلامی از سوی طرفین مطرح و مورد بحث قرار گرفت.

زمانی که این مناظره صورت می‌گرفت تفکرات تکفیری زرقاوی (هر چند پس از مرگش) در حال نضج گرفتن و قوی شدن بود؛ تفکراتی که چند سال بعد از دل آن یکی از بزرگترین بحران های جهانی یعنی گروه تروریستی تکفیری «داعش» زاییده شد. به همین سبب علیرغم گذشت ۱۰ سال از آن گفتگو، هنوز مباحث مطرح شده قابل تامل است.

مهمترین محورهای سخنان هاشمی رفسنجانی

– در برخی کشورهای عربی، علمای سنی، فتوای تکفیر شیعیان را صادر می کنند؛ حال آنکه در ایران چنین مسائلی بر ضد اهل سنت وجود ندارد و همه در کنار هم با صلح و آرامش و برادری زندگی می کنند.

– ما همواره بر وحدت و اتحاد صفوف مسلمانان تأکید کرده ایم، در همین راستا هفته وحدت اسلامی را برگزار می کنیم و به این راه با جدیت ادامه می دهیم و پیشرفت های زیادی در این زمینه داشته ایم.

– ملت ایران از صمیم دل بر وحدت اسلامی تاکید دارند و در این زمینه کار می کنند و می دانیم که علمای اسلامی اهل سنت نیز همین خواسته را دارند.

– آمریکا در اجرای طرح خاورمیانه خود در منطقه شکست خورده و اهداف این کشور در تسلط بر منطقه محقق نشده و مشکلات واشنگتن افزایش یافته است، لذا آنها فکر می کنند که از طریق تفرقه افکنی می توان این اهداف خود را محقق کنند.

–  پیروزی حزب الله لبنان و پیروزی فلسطینیان و تقویت وحدت ملی آنها از عواملی بود که اسرائیل را به سوی تفرقه افکنی و توطئه در بین امت اسلامی سوق داد.

– ما بر حفاظت از وحدت امت اسلامی پافشاری کرده ایم و علمای اسلام مسئولیت بزرگی در این زمینه دارند و همه مشکلات جهان اسلام از طریق وحدت اسلامی حل می شود.

– استکبار جهانی از خطرات دیگر بزرگتر است و می خواهد بر کشورهای اسلام و منابع آنان تسلط پیدا کند.

– ما قصد تعرض و تعدی به سایر ادیان را نداریم، بلکه می خواهیم از اسلام حفاظت و دفاع کنیم.

– استکبار بخشهایی از سرزمین های مسلمانان را تصرف کرده است و قصد دارد بر منابع سرزمین های اسلامی سیطره پیدا کند. ما مسلمانان نمی خواهیم بر ادیان دیگر بتازیم ، بلکه می خواهیم از خود دفاع کنیم؛ ما باید برای دفاع از هویت اسلامی خود با هم متحد شویم .

–  تقیه آنگونه که دشمنان به آن دامن می زنند، نیست؛ تقیه این نیست که هرکس طبق منافعش عمل کند؛ در هر دولت و کشوری مسائل محرمانه وجود دارد و تقیه از آن جمله است. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره این ادعا که تلاشهایی از سوی ایران برای شیعه کردن اهل سنت انجام می شود، خاطر نشان کرد: به نظرمن عمل صالح را باید انجام و به دیگران هم یاد داد؛ حق همه است که عمل صالح را به دیگران یاد دهند، ولی اگر منظور این است که این کار با هدف ایجاد فتنه بین مسلمانان صورت می گیرد؛ چنین چیزی درست نیست.

– باید انصاف داشته باشیم وهیچ کس درعراق مداخله نکند و به مردم عراق اجازه دهیم آنگونه که خود می خواهند درباره سرنوشتشان تصمیم بگیرند، زیرا آمریکا و اسرائیل از تفرقه و دودستگی بهره می برند.

– گروههای تندرو با ماموریتی خاص وارد عراق شده اند تا نگذارند مردم عراق برای خودشان تصمیم بگیرند و آمریکا نیز از اقدامات آنها برای توجیه ادامه حضور در عراق استفاده می کند. همه مسلمانان و علمای ایران کشتار مسلمانان در عراق را گناه کبیره می دانند؛ ما حتی به قتل آیت الله سید محمد باقر حکیم اشاره نمی کنیم، زیرا نمی خواهیم به گذشته نگاه کنیم، بلکه به آینده نظر داریم.

– ما  اعلام کرده ایم که مقاومت حق همه ملت عراق است و حتی موردی در عراق پیدا نمی کنید که ایران در اقدامهای تروریستی دست داشته باشد، اما شمار زیادی از شهروندان عرب در عراق به جرم اقدامات تروریستی دستگیر شده اند؛ باید منصفانه برخورد کنیم و هیچ کسی در عراق مداخله نکند و به مردم عراق اجازه دهیم که آن گونه که خود می خواهند درباره سرنوشتشان تصمیم بگیرند .

– ما در امور عراق دخالت نمی کنیم و خواهان آن هستیم که ملت عراق سرنوشت خویش را به دست خود رقم بزند و ما تنها از شیعیان حمایت نمی کنیم، زیرا با وجود اینکه مردم بوسنی و فلسطین را اهل تسنن تشکیل می دهند، اما ایران از آنها حمایت کرده است.

-به گفته قرآن کریم مسلمانان باید همگی به قرآن کریم تمسک جویند و باید وحدت خود را در برابر استکبار جهانی و صهیونیسم حفظ کنند . وی در پایان تاکید کرد : ما باید برای دفاع از هویت اسلامی خویش با یکدیگر متحد شویم.

نادانان به دنبال تفرقه در جهان اسلامند

مجری: جناب آقای هاشمی حضور شما را در این گفتگوی ویژه خوش آمد می گوییم، و منتظر شنیدن سخنانتان هستیم، بفرمایید.

• هاشمی: بسم الله الرحمن الرحیم، الحمدلله و الصلاه و السلام علی آله و صحبه، اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، و اعتصموا بحبل الله جمیعاً و لا تفرقوا.

من باید از شبکۀ تلویزیونی الجزیره و همچنین از شخص جناب آقای قرضاوی که این برنامه را در راستای پاسداری از وحدت اسلامی ترتیب داده اند، صمیمانه تشکر کنم، می دانم که اتحاد جهانی علمای مسلمین برای وحدت مسلمین اهتمام شایانی دارد، و تلاش بسیاری را برای بستر سازی و فراهم کردن امکانات برای اجرای این گفتگو به عمل آورده است، از خداوند مسئلت دارم که خیر و برکت این دیدار را شامل حال امّت اسلامی بگرداند.

همۀ ما می دانیم که یکی از بنیان ها و مبانی عمومی جهت گسترش اسلام، پاسداری از وحدت است، و چنانچه این وحدت تحقق پیدا کند، خیر و برکت فراگیر شامل حال تمامی مسلمانان خواهد گردید و همه در آن سهیم خواهند بود. پس از پیروزی انقلاب ما تمامی تلاش های خویش را در جهت توانمندی صفوف و نزدیکتر شدن مذاهب بکار گرفتیم. البته این راهی بود که مرحوم آیه الله بروجردی و علّامه شیخ محمد عبده و همچنین مؤسسۀ دار التقریب پایه های آن را بنیان نهادند. ما نیز بعد از پیروزی انقلاب موضوع هفتۀ وحدت اسلامی را مطرح کردیم، و این راه را ادامه دادیم.

بنیانگذار جمهوری اسلامی و همچنین آیه الله خامنه ای مقام معظم رهبری جمهوری اسلامی همان راه را به صورت جدّی و با پشتکار در پیش گرفتند و در این ارتباط پیشرفت ها و دگرگونی های بسیاری را بدست آوردیم و تعداد زیادی از علما در کنفرانس ها حضور پیدا کردند، که می توان از جناب آقای شیخ قرضاوی نام برد. همچنین تعداد زیادی از علمای مصر، تونس، مراکش، عراق، سوریه، عربستان سعودی و تمامی کشور های اسلامی حضور داشته اند.

ما میوۀ آن تلاش ها را چیدیم و به یکدیگر نزدیک شدیم و از خداوند می خواهم که ما را در تقویت و پاسداری از این دست آوردها یاری دهد. طبعاً در روزهای اخیر با امواجی از فتنه گری رو به رو بودیم، که شاید از پاره ای از رویداد های عراق ناشی شده باشند، و شاید با رویدادهای دیگری مانند آنچه در افغانستان و لبنان پیش آمده بی ارتباط نباشند.

تمامی آن فتنه ها ناشی از تلاش های دشمن که امواجی تازه از فتنه برانگیزی را به راه انداخته و پاره ای از نگرانی ها را سبب شده است، که چیزی نمانده تمامی تلاش هایی را که علما در گذشته در جهت وحدت به عمل آورده اند، ناکام و بی حاصل کند، به امید خداوند ما می خواهیم در این برنامه در برابر آن امواج فتنه برانگیز ایجاد مانع کنیم.

من بر این باورم که شکست آمریکا در جهت تحقق و ایجاد خاورمیانۀ بزرگ که در واقع تلاش برای گسترش سلطه گری خود بر سرزمین های ماست، با شکست رو به رو خواهد گردید، وجودشان در منطقه و عراق تا کنون نتوانسته آنان را به اهدافی که دنبال می کردند نزدیک نماید و حجم مشکلات ایشان بیشتر شده است. آنان گمان می کنند از طریق گسترش تفرقه در میان صفوف مسلمانان می توانند به آن اهداف واقعیت ببخشند، شکست اسرائیل در جنگی که علیه لبنان به راه انداخت، همچنین پیروزی که مردم فلسطین در انتخابات اخیر و تقویت پایه های مقاومت در تمامی ممالک اسلامی به آن دست یافتند، همۀ اینها جزو عوامل و اموری بودند که دشمن را به ایجاد تفرقه در بین مسلمانان وادار کردند، و تصمیم گرفته اند که به طور جدّی به چنین توطئه ای دست بزنند، امّا ما فرزندان اسلام و قرآن نباید فریب بخوریم و همانگونه که در آغاز سخن گفتم، حکم قرآنی صریحی وجود دارد که ما را از درگیری و تفرقه بر حذر می دارد: «و لا تنازعوا فتفشلوا و تذهب ریحکم» این حکم روشن و صریح قرآنی است، از طرف خداوند به ما امر شده است که از وحدت پاسداری کنیم، همانگونه که می فرماید: «انما المؤمنون اخوهٌ» علمای اسلام در برابر مسئولیت های بزرگ و به راستی مهمی قرار دارند به ویژه در شرایطی که با مشکلات سختی رو به رو هستیم و دشمن به دنبال ایجاد تفرقه در لبنان، عراق، افغانستان و دیگر کشورهاست، مشکلاتی که ما در سودان، سومالی و دیگر ممالک با آنها روبه رو هستیم، حل و فصل آنها تنها از طریق حفظ وحدت اسلامی ممکن است.

فتنه انگیزی ها و تفرقه افکنی ها و تحریک احساسات میان شیعیان و سنّی ها در واقع جزو نغمه های شیطانی هستند و برماست که در برابر وسوسه های شیطان فریب نخوریم، علما و همچنین مردم ایران از اعماق درون به وحدت اسلامی دل بسته اند و صمیمانه چشم به راه تحقق آن هستند. من می دانم که علمای اهل سنّت نیز با علمای ما هم دل اند، آنان به دنبال ایجاد تفرّق در میان مسلمانان نیستند امّا پاره ای از آدم های نادان وجود دارند که اینجا و آنجا اقداماتی را صورت می دهند و سخنانی را مطرح می کنند، امّا وظیفۀ خردمندان و دانشمندان مسلمان است که فراتر از عملکرد ها و سخنان افراطی ها و تندروها عمل کنند، آنانی که به مصالح کلّی اسلام توجه نمی کنند، نباید مورد اهتمام قرار بگیرند، به همین خاطر امیدوارم در این گفتگو که با جناب آقای قرضاوی خواهیم داشت به اسلام و امّت اسلامی خدمتی بکنیم.

اختلافات شیعه و سنی را نباید روی منابر مطرح کرد

مجری: با تشکر از شما، هم اکنون به دوحه می رویم تا سخنان دکتر قرضاوی را بشنویم، جناب شیخ بفرمایید. 

• دکتر قرضاوی: بسم الله الرحمن الرحیم ، الحمد لله رب العالمین و الصلاه و السلام علی سیدنا و امامنا و اسوتنا و حبیبنا و معلمنا رسول الله و علی آله و صحبه و من اتبع هداه.

امّا بعد: سخنانم را با تشکر از شبکۀ تلویزیونی الجزیره به خاطر اجابت درخواست اتحاد جهانی علمای مسلمین مبنی بر اجرای این دیدار آغاز می کنم، دیداری که از خداوند می خواهم از راه آن خیر و منافعی را ارزانی بدارد، همچنین به آقای هاشمی رفسنجانی درود و سلام دارم، هشت سال پیش در دیداری که از تهران داشتم با او ملاقاتی داشتم و ضمن استقبال گرم از اینجانب یک دوره کتاب تفسیرش را از قرآن به من هدیه دادند.

بر این باورم که اگر از این دیدار به صورت مطلوب استفاده بشود، پیامد های مطلوبی را برای امّت اسلامی به دنبال خواهد داشت، از جناب شیخ رفسنجانی که علاوه بر اینکه روحانی برجسته ای است از رهبران سیاسی طراز اوّل ایران به شمار می آید، انتظار دارم که در ارتباط با چهار موضوع محوری که هیئت ارسالی به تهران با مسئولین ایران در موردشان به توافق رسیده اند سخن بگوید، چهار موضوع اساسی وجود دارند که لازم است در موردشان صحبت کنیم و به صراحت آنها را مورد بررسی قرار بدهیم.

من ضمن سخنرانی در کنفرانس گفتگوی مذاهب که چند هفته پیش در قطر برگزار شد؛ گفتم که: ازدست اندرکاران تقریب بین مذاهب که نشست هایی را ترتیب می دهند و سپس پراکنده می شوند و اقدامی عملی را صورت نمی دهند، جدٌاٌ انتقاد دارم، زیرا از دست نهادن بر روی نقاط و موارد حسّاس و آسیب دیده و رویارویی با مشکلات حقیقی دوری می نمایند، بسیاری از آنها گردهم می آیند و به تعریف و تمجید و مجامله گویی می پردازند و امور مهم را به حال خود رها می کنند.

به همین سبب قصد دارم که در این دیدار از اموری سخن بگویم که همگان اعم از شیعه و سنّی و عموم مسلمانان از آن شکوه دارند و رنج می برند، یکی از آن مسایل مسألۀ تکفیر است، کسانی هستند که حکم کفر شیعیان را صادر می کنند و کسان دیگری هستندکه اهل سنّت را تکفیر می کنند، امّا ما می خواهیم که اسلام محور جمع کننده میان همگان و محور وحدّت باشد، وقتی در میان اهل سنّت کسانی هستند که شیعیان را تکفیر می کنند، در میان شیعیان نیز کسانی هستند که اهل سنّت را کافر می دانند و شاید ایشان تندتر و بدتر از آن دسته از اهل سنّت تکفیری هستند، در میان شیعیان اشخاصی وجود دارند که می گویند: خدا و پیامبر و پیشوایان ما جدای از خدا و پیامبر و پیشوایان اهل سنّت است، نمی خواهم از اشخاص نام ببرم و تنها به شیخ نعمت الله جزایری و شیخ مجلسی صاحب کتاب بحار الأنوار اکتفا می کنم، نمی خواهیم برای تندروها و غلاّت حساب خاصّی را باز کنیم، زیرا اگر پای خود را جای پای ایشان قرار بدهیم هیچگاه با یکدیگر کنار نخواهیم آمد، بلکه بر روی اهل اعتدال و میانه روها باید تکیه کرد و امید بست، ما مسألۀ تکفیر را مردود می شماریم، همین که همۀ ما به(لا اله إلا الله و محمّد رسول الله) شهادت می دهیم، شهادتی که تضمین کنندۀ احترام و پاسداری از جان و مال انسان مسلمان است و به سوی یک قبله نماز می خوانیم و به وحدت اهل قبله باور داریم، کافی است.

این یک مسأله، مسألۀ دیگر این است که اختلافات موجود میان شیعه و اهل سنّت را نباید در بین عامۀ مردم و بر روی منابر مساجد و اجتماعات عمومی مطرح نمود، بلکه اهل علم و تخصص باید به بررّسی مسائل اختلافی بپردازند آن هم با تکیه بر اصول علمی و کارشناسی و بدور از تحریک احساسات و تشنج آفرینی و کینه توزی سیاه و کورکورانه، بلکه با بهره گیری از روح محبّت و اخوّت.

موضوع سوّم در رابطه با اصحاب رسول خدا(ص) و آل بیت است، هرچند من و تمامی مردم اهل سنّت ایمان و یقین داریم در تمام جهان اهل سنّت حتی یک نفر هم پیدا نمی شود که اهل بیت را دوست نداشته و جایگاهشان را بر روی سر خویش قرار ندهند، کدام اهل سنّت است که علی بن ابی طالب همسر بتول و عموزادۀ رسول و شمشیر آخته اسلام را دوست نداشته باشد، کیست که حسن و حسین قافله سالار جوانان بهشتی، زین العابدین سجّاد، ابو جعفر باقر و جعفر صادق و دیگران را دوست نداشته باشد، چنین کسی در میان اهل سنّت وجود ندارد.

امّا مشکل مواضع دوستان شیعی نسبت به اصحاب رسول خدا(ص) است، موضوعی که در نهایت اهمیت قرار دارد، من هشت سال پیش هنگام دیدار از تهران، این را به دوستان ایرانی یاد آور شدم و به خاطر دارم در تمامی گردهمایی های که در آنها حضور یافته ام ـ از جمله گردهمایی تقریب در رباط(پایتخت مراکش) و بحرین و دمشق ـ این موضوع را یادآور شده ام.

این مسألۀ مهّم و حسّاس را یاد آور می شوم که امکان ندارد دستانم را در دستان شما قرار دهم و احساس کنم که با هم برادریم، زمانی که من می گویم: أبوبکر، عمر، عثمان و عایشه رضی الله عنهم ، امّا شما ایشان را مورد لعن و نفرین قرار بدهید، این غیر ممکن است، به همین خاطر لازم است در این رابطه به توافق برسیم.

بهتر است برادران اهل تشیع توجه کنندکه: اصحاب پیامبر شاگردان و فارغ التحصیلان دانشگاه رسالت و نتیجه و نهال بر زمین نهاده شدۀ مدرسه تربیتی او بوده اند، اگر ایشان را آماج تیر اتهامات قرار بدهیم، در واقع استاد و معلّم ایشان را مورد اتهام قرار داده ایم و این بدین معنی است که او به درستی ایشان را تربیت ننموده است، اما سوگند به خداوند که رسول امین در تربیتشان بسیار خوب عمل کرده و بسیار موفق بوده است، نشود، این چیزی است که در اسرع وقت انتظارش را داریم و از پس امروز فردایی است و آمدن فردا برای کسی که در انتظار آن است چندان دور نیست.انشاء الله!

من به آینده امیدوارم و از خداوند انتظار خیر و نیکی را داریم…

• مجری: در پایان این دیدارم لازم به یادآوری است که همچنان پرسش ها و مسایل بسیار و متفاوتی باقیمانده که می خواستیم آنها را از این دو شخصیت بپرسیم، اما زمان برنامه به سر آمد. 

در پایان این دیدار به غیر از اینکه از جناب آقای هاشمی رفسنجانی و آقای دکتر یوسف قرضاوی کمال سپاس و تشکر را بنمایم، فرصت دیگری باقی نمانده است. امیدوارم در حد توان و تشخیص خود توانسته باشم با طرح این پرسش ها سودی را به همگان رسانده باشم.

 

ارسال دیدگاه